Categories
Blokzincir

Kriptovarlık Muhasebesi. Neredeyiz?

Elimizdeki mevcut değerler bütünüyle ona hiç uymayan bir kavramı tanımlayıp finansal tablolara yerleştirmeye çalışıyoruz. Uluslararası Muhasebe Standart Kurulunun Yorum Komitesinin iç raporlarını ve muhasebe şirketlerinin görüşlerini okuyorum, haliyle birbirinden çok farklı fikirleri okumamış oluyorsunuz. Muhasebe akademik yazını da olayı aynı pencereden alıyor. Özetlemek gerekirse kriptovarlıkların iki şekilde muhasebeleştirilebileceği görüşü hakim. Blokzincir teknolojisiyle gelen kriptovarlıkların yapısı da bu tanımların dışına çıkıyor.

Nakit veya finansal varlık: Kriptoparalar gerçek anlamda bir nakit değil çünkü merkezi bir otorite tarafından basılmıyor. Merkez Bankalarının veya IMF’nin tanımlarına da uymuyor. Ürün-hizmet fiyatları kriptopara kuruyla da sabitlenmiş olmadığı gibi ödeme amaçlı kullanılsa da kriptopara kuru üstünden bakiyelerin takibinin yapılması çok sık rastlanan bir durum değil. Finansal varlık olarak da değerlendirilmemesinin esas sebebi ise UMS 32’deki finansal varlık tanımına uymaması. Bütün bu farklılıkları göze alan Yorum Komitesi, kriptovarlıkların nakit, nakit benzeri veya finansal olarak muhasebeleştirilmesini reddediyor.

Stok: Faaliyeti gereğince kriptoparayı satmak için elinde tutan tutan bir işletme (örn: aracı kuruluş) için stok olarak değerlendirilebileceği belirtiliyor (UMS 2). Bu standarda göre kriptovarlıkları muhasebeleştiren işletme, bu varlıkları maliyet değeri ile net gerçekleşebilir değerin düşük olanı üzerinden ölçecek.

Maddi Olmayan Varlık: Fiziki yapısının olmaması, nakdi bir değerinin olması ve işletme kontrolünde olması sebebiyle maddi olmayan duran varlık tanımına uyuyor. Hatta Yorum Komitesinin iç raporlarının yazımından, maddi olmayan varlık yaklaşımına yakın olduklarını anlayabilirsiniz.

Buraya kadar okuduklarınız, Eylül 2018 ve Mart 2019 toplantılarından derlenmiş 4A ve 4C numaralı iç raporlardan geliyor. 4C raporunda dikkat çeken esas konu, “alacak” kaydının ne olacağı. Mevcut muhasebe ilkelerine göre bir varlık geçmişteki olayların sonucunda oluşur. Kriptovarlıklar bir grup algoritmanın sonunda oluşuyor fakat bunun için herhangi bir kaynağı dönüştürmeye ihtiyacı yok (Süt > Yoğurt, Dana > Et Ürünleri, İnsan > Yazılım). Muhasebe derslerinin klasiği olan borç-alacak ve muhasebe eşitliklerini sağlayacak bir kaynak hesabına ihtiyaç duyuluyor haliyle. Haziran ve Kasım 2019 tarihli toplantılarının notlarında işler değişmeye başlıyor.

Haziran (12) ve Kasım (12J) notlarında ise Yorum Komitesi görüş talep ettiği konularda kişi ve kurumlardan gelen mektupları destek verdikleri görüşlere göre paylaşıyor. Bir önceki raporda şüpheli yaklaştığı konularda (kriptopara kuruyla fiyatların belirlenmemesi, bakiyelerin takibinde kullanılmaması, sadece ödeme aracı olarak yeterli olmaması) gelen cevaplardan sonra yaklaşımını değiştirmişe benziyor. Kriptovarlıklar için standart hazırlanmasına gerek olduğu düşünenler olduğu gibi nakit varlığı tanımı değişsin diyenler de var.

Bu kadar uzun uzadıysa tartışırken halka açık ve UFRS’ye göre finansal raporlama yapan kaç şirketin finansal tablosunda kriptovarlık kullanımı gözlenmiş? 37. Bu şirketlerin 18’i (%69) “gerçeğe uygun değer değişimi kâr veya zarara yansıtılan varlık” olarak muhasebeleştirmiş. Geri kalan şirketler maddi olmayan varlık veya stok olarak sınıflandırmış. Ayrıca sekiz şirket de jeton ihracı yapmış. Görüş aldıkları bazı muhasebe şirketleri UFRS’ye göre raporlama yapıp jeton ihraç şirket sayısının az olduğunu ve kaynağın ihraç türüne göre özsermaye, finansal yükümlülük, finansal olmayan yükümlülük veya hasılat/kâr olarak muhasebeleştirildiğini belirtiyor.

Geldiğimiz nokta itibariyle kriptovarlıklar UFRS gündemine gitgide daha fazla giriyor. Alışageldiğimiz tanımların, kavramların değişime açık olması gerçeğini de kabullenmemiz gerekiyor. Kriptovarlıklar yüzünden bilançoların, hesapların tekrar sınıflandırılması, raporlama içeriğinin daha kapsamlı hale gelmesi bile söz konusu olabilir. Raporların kronolojik içeriği bize gösteriyor ki 2020 kriptovarlıkların muhasebe, finans, hukuk ve ekonomi dünyalarında yaratacağı etkilerinin daha da artacağını gösteriyor.

Categories
Diğer

Çaylar kaptanımızın ikramıdır

Otobüs yolculuğunun en keyifli ikinci anı dinlenme tesislerinde mola vermektir. Bu tesislerdeki fiyatların havalimanı ile yarışması bir yana insanı kendine getirir bir süreliğine.

Ben de mola tesisindeyim şu an. Üzerinde çalıştığım makaleleri dergilere/konferanslara gönderdim. Onlardan gelen cevaplara kadar biraz başka işlerle ilgilenmeye karar verdim. Merak edip üzerine çalışamadığım konulara odaklanıyorum. Bu yüzdendir ki blogumda bir şeyler paylaşıyorum okudukça.

Categories
Geek

Delirin! Çığlık atın! Kavga edin!


Bunu şehit yoldaşlarımız için de söyleyebilir miyiz?
Onların hayatı da… anlamsız mıydı?
Hayır, değildi!
Yoldaşlarımızın hayatına anlam veren biziz!
Cesur şehit! Acı çeken şehit!
Onları hatırlayacak olanlar biziz, yaşayanlar!
Hayatlarımızda bir anlam bulmaya çalışanlara güvenerek ölürüz!
Bu zalim dünyaya karşı isyan etmenin tek yöntemi budur!

Sonra da biri çıkıp diyecek ki “bu yaşta çizgi film mi izliyorsun?”

Categories
Blokzincir

"Security Token" meselesi

Şu an dünyanın en ünlü blokzincir jetonu (token) Bitcoin (BTC). Geleceğin para birimi olarak hayal edilse de kur oynaklığı sebebiyle altını ikame etmesi (şimdilik) mümkün değil. Bununla beraber finansal piyasaları ilgilendiren başka bir jeton daha var: security token. Türkçesiyle menkul kıymet jetonu (MKJ). Bitcoin, Ripple, Etherium gibi ödeme jetonlarından farklı olarak bir şirkete hissedar olmanızı sağlıyor. MKJ’nin asıl amacı finansal piyasa enstrümanlarının yerine geçmek fakat şu anki mevcut özelliği düşündüğümüzde bütün menkul kıymetlerini kapsamıyor, sadece hisse senedi gibi çalışıyor. Gerekli teknik imkanlar gerçekleştiğinde borç enstrümanı da olarak kullanılması mümkün olabilir. www.stocheck.com veya www.stoscope.com gibi sayfalarda halihazırda MKJ ihracını yapmış/yapacak şirketlerin listesini bulabilirsiniz. Eğer aklınızda burada beğendiğiniz bir MKJ’ye yatırım yapma fikri varsa mutlaka ve mutlaka şirket broşürünü, halka arz bildirisini (varsa yatırımcı bilgilendirme belgelerini) isteyin. Yatırımı yapacağınız ülkedeki MKJ düzenlemelerini, o şirketin tabi olduğu denetim yönetmeliklerini inceleyin. Yoksa uzak durun.

MKJ şirketlerin halka açılmasındaki aracılık masraflarını azaltacak, sermaye piyasa düzenleyiciden (örn: SPK) halka açılma izni alınmaksızın hissedar bulunmasına imkan tanıyacak. Finans teknolojileri şirketlere yeni pazarlar açıyor ancak bu pazarlardaki yatırımcıların korunması gerekliliğini asla kenara atamayız. Bazı yazarların “MKJ sayesinde deregülasyon artacak” mutluluğunu da bu sebeple anlamak imkansızdır. İnsanların tasarruflarını bir yatırıma yönlendirirken veya onu cazibe merkezi yaparken hiçbir güvence verilmemesi sadece saadet zincirlerinin (örn: Titan) önünü açacak. MKJ, sadece Türkiye değil Avrupa Birliği de dahil olmak üzere her ülke tarafından düzenlemelere tabi tutulmuş değil. Bir diğer deyişle Örneğin Danimarka’da MKJ düzenlemesi hala mecliste tartışılıyor ancak Danimarka şirketleri MKJ aracılığı ile yatırımcı bulmaya devam ediyor. Menkul kıymet piyasasının en derin ve iyi çalıştığı ABD’de Securities and Exchanges Commission (SEC) jeton ihracı (initial coin offering, ICO) konusuna uzak kalmadı (bağlantı 1), gerekli düzenlemeleri yaptı (bağlantı 2) hatta yetinmedi sakıncalı gördüklerini işleme kapattı (bağlantı 3).

Bizde ise herhangi bir düzenleme söz konusu değil jeton arz edenler veya alım satımına aracılık edenler için. Türk BitCoin şirketleri güvenlik sayfalarında sadece teknik işlerden bahsediyor. Blokzincirin dağıtık hesap defterine güvenebilirsiniz ancak şirket işlemlerinin denetlenmediğini, finansal yapılarından bi’ haber olduğumuzu da hatırlatmak isterim. Kastelli, İmar Bankası, Titan, Çiftlikbank. Bunların temelde çok benzer bir özelliği var. Hepsi kendini piyasanın üzerinde kazançlar taahhüt ederek kabul ettirdiler. Kimse de bu yapılara dur demedi ve bugüne geldik. SPK konuya el atmadığı sürece de biz haberlerde bunların türevlerini izlemeye devam ederiz.

  1. https://www.sec.gov/ICO
  2. https://www.investor.gov/additional-resources/specialized-resources/spotlight-initial-coin-offerings-digital-assets
  3. https://www.sec.gov/spotlight/cybersecurity-enforcement-actions

Bitirmeden, aklıma gelmişken sorayım: Geleneksel finansal ürünler yüzünden bir krizi yaşadık. MKJ ve diğer jetonlardan kaynaklı olanı ne zaman olacak?

Categories
Blokzincir

Historical BTC and ETH currencies

For those who want/need/wonder/see/archive historical for BTC-USD and/or ETH-USD.

=GOOGLEFINANCE(“CURRENCY:BTCUSD”,”price”,DATE(2013,1,1),DATE(2019,12,31),”daily”)

BTC-USD, from: Nov. 19, 2015, to Dec. 31, 2049

=GOOGLEFINANCE(“CURRENCY:ETHUSD”,”price”,DATE(2013,1,1),DATE(2019,12,31),”daily”)

ETH-USD, from: Oct. 14, 2015, to Dec. 31, 2049
Categories
Akademik

İki dilde yazılan yayınlar

Şimdi bu makaleyi İngilizce yazıp bastırdık ya şimdi Türkçeye çevirelim gönderelim bir İİBF dergisine.

Diğer makalede kullandığımız ve anlamsız çıkan bir değişkeni atalım onu da Türkçeye çevirip bir konferansa gönderelim.

Gelsin doçentlik puanları sonra.

Categories
TFRS-BOBİ

KGK nerede yanlış yapıyor? Başlangıçta.

BOBİ ve Mikro FRS hazırlanırken KGK UFRS’yi kendine kaynak alıyor. Bunu yaparken de kendini “ilke temelli muhasebe standartları” hazırladığına inandırıyor. İşin tehlikeli boyutu da burada başlıyor zaten. “İlke temelli” teriminden ne anladığınız UFRS’yi nasıl kullanacağınızı anlatıyor. Misal UFRS hiç bahsetmiyor iç kontrolden. Ha keza kurumsal yönetime dair verdiği tavsiye de yok. Şirketin sahiplik yapısının yönetimine nasıl etki etmesi gerektiği konusunda da sessiz. Şirketin ürün reçetesini de anlatmıyor. Neden?

Çünkü bunların tamamiyle şirket tarafından yapıldığını varsayıyor. Yani Türkçesiyle, UFRS bir şirketin zaten iç kontrol sistemi olduğunu, bunun düzenli olarak test edilip güncellediğini varsayıyor. Şirketin büyüklüğüne ve ihtiyacına göre yetkilendirmelerin yapıldığını, tepe yönetimin bütün gücü elinde tutmadığını düşünüyor. Hem de sahiplik yapısına rağmen. Türkçesi, raporlama yapan işletme zaten kurumsal yönetimin gereklerini tamamlamıştır.

Bütün bu gereksinimleri göz ardı ettiğinizde yeterli olmayan bir muhasebe programı kullanan, evrakların muhasebeci ofisinde saklayan bir işletmede siz bu düzeni yürütebileceğinizi düşünmek de büyük bir hatadan öteye geçemiyor.

Categories
R

Regresyona ağırlık eklemek

Program fark etmeksizin regresyon komutu aynı varsayımla çalışır; bütün gözlemler eşit ağırlıktadır. Yani kümesel bir dağılım tamamiyle göz ardı edilir.

Peki bu kümelerin sonuçlara bir etkisini varsayıyorsak nasıl bir yol izleyebiliriz?

İlgili kümenin toplamdaki ağırlığını verisetini ekleriz bir de üstüne bunu regresyonda kullanırız.

Kümenin ağırlığını nasıl hesaplayacağız?

1/kümedeki gözlem sayısının kare kökü

Excel formulü?

=1/SQRT(kümedeki gözlem sayısı)

R’da ağırlıkların kullanımı?

lm(y~x1+x2,data=veriseti, weights = Ağırlık Kolonu Adı)

Categories
Yazılım

Not uygulaması olarak Google Drive

Bugüne kadar ana akım not uygulamalarının (Evernote, Onenote, Keep, SNotes) tamamını kullandım. Ana akımın Linux istemcisi düşmanlığı yüzünden Simplenote kullanıp markdown dilini de öğrendim çatpat. Kullandıklarım içinde en iyisi olarak Onenote’u söyleyebilirim. Sekmeler, bölmeler, tablolar, vb. bir sürü özelliği ile benim aradığıma yakın bir araç olarak işimi gördü birkaç ay. Ancak hiçbirinde aradığımın tamamını bulamadım. Kısmi olarak dosya saklama amaçlı kullandığım Google Drive’a (GDrive) farklı bir açıdan bakana kadar. Bu arada Linux istemcisi sorunumu çözebilmiş değilim hala. Olsun. Notlarımı istediğim şekilde birbirine bağlayabiliyorum en azından.

Aslında çözüm olarak bulduğumun bulut sunucusunda dosya saklamaktan çok fazla bir farkı yok. Sonuçlar, R kodları ve taslak metinleri Drive’da tutarak hem telefonumdan daha kolay ulaşabiliyorum hem de Keep ile birleştirdiğim belgelerde kontrol listelerimi güncelleyebiliyorum. Belki aynı yöntem Onedrive ve Microsoft uygulamaları ile daha iyi sonuç verebilir ancak GDrive her anlamda ücretsiz. Ben GDrive’ı bir bulut hizmeti olarak değil, ofis paketi olarak kullanıyorum. Ona üstlenmeyi düşünmediği bir görevi de daha ekleyerek verimliliğini ve etkinliğini arttıyorum.

Categories
Diğer

Vatan hainliğinde çığır açmak

NBA Star Enes Kanter Calls Out Rep Ilhan Omar Over Turkey Sanctions Vote
https://www.thewrap.com/nba-star-enes-kanter-calls-out-rep-ilhan-omar-over-turkey-sanctions-vote/
Benim ülkeme yaptırım uygulansın diyen bir vatan haini. Bakalım neler göreceğiz.