Categories
Denetim-Kurumsal Yönetim

Blokzincir/Kriptopara Şirketleri ile denetim riskleri artıyor mu?

Amerika borsalarında blokzincir şirketlerinin ve kriptopara fonlarının hisseleri işlem görüyor. Bunların bazıları ABD asıllı bazıları da Kanada’da kurulu fakat hisseleri ABD tezgah üstü piyasalarında hisselerini halka arz etmiş durumda. Hisslerin halka açık olmaları sebebiyle denetim raporları da halka açık. İşin ilginç yanı bu raporları okumaya başladığınızda ortaya çıkıyor.

Raporlardaki komik hatalar bir yana denetim raporlarının inanırlığı da şüpheli. Esas faaliyeti kriptopara madenciliği veya ticareti olan birçok şirketin denetim raporunda “kilit denetim konuları” içerisinde kriptoparaların nasıl denetlendiğinden hiç bahsedilmiyor. Elbette ki konudan bahsedilmediğine göre gönül rahatlığı (!) ile diyebiliriz ki kesin denetlemişlerdir.

Categories
Denetim-Kurumsal Yönetim

İçindekiler niye var?

Bir faaliyet raporunu okuyordum az önce. Şirket adı bende kalsın.

Raporun içindekiler tablosuna göre sayfa 18’de tepe yönetim bilgileri mevcut.

18 – 23 arası kayıp. Arada sadece alakasız bir fotoğraf var.

Categories
Denetim-Kurumsal Yönetim

Kontrolsüz, çerçevesiz denetim

Bağımsız Denetim Standardı 200‘e göre finansal tabloların denetiminin amacına finansal tabloların tüm önemli yönleriyle geçerli finansal raporlama çerçevesine uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığına ilişkin denetçi tarafından verilen görüşle ulaşılır. Bir diğer deyişle temel alınacak bir kriter (finansal raporlama standartları seti) yoksa denetim yapılamaz. Peki iç denetim yapılacaksa geçerli bir çerçeve ihtiyacı değişir mi? Cevap veriyorum, hayır. Burada kastteğim çerçeve TFRS değil. Şirketin kendi kurallarıdır iç denetime konu olan çerçeve.

Ben çok merak ediyorum iç kontrol sistemi olmayan bir şirkette hile denetimi nasıl yapılıyor?

Categories
Denetim-Kurumsal Yönetim

Kamerayı kurduk güvendeyiz

Manavda iç kontrol sistemi var mı? Kısmi de olsa var, en azından kameralar çalışıyor.

İç kontrol çalışıyor mu? Hayır. 9 sene boyunca kimse kamera kayıtlarını izlememiş. Gelen müşteri sayısından ortaya çıkan hasılatı hesaplamamış sorumlu kişi.

Neymiş? Kuralı yazmak (kamerayı monte etmek) değil sadece iç kontrol.

Kuralların çalışıp çalışmadığını da test etmeniz lazım. Düzenli olarak sistemin faaliyetini incelemelisiniz. Kuralın çalışmasını engelleyenleri cezalandırmalısınız. Farklı testler ile sonucun uygunluğuna bakmalısınız. Bir çalışan nasıl 9 yıl boyunca 1 gün olsa tatile çıkmadan çalışır düşünmeniz gerekir. Hanife Hanım tatile çıkmasa 7 sülalesini yetecek birikimi yapardı manavda. Hanımefendinin malvarlığı patronununkini aşardı. 

Manavda Kasiyerlik Yapan Kadın, 9 Yıl Boyunca Her Gün Kasadan Para Çalmış

Categories
Denetim-Kurumsal Yönetim

Yatırım piyasasının gizli bilgisi olmaz

Biz hala muhasebenin varlık sebebini benimseyemedik. Devlet ve özel sektör de aynı açıdan bakıyor: bir taraf tahsilat, öbürü ödeme aracı olarak görüyor. Geri kalan her şey anlamsızlaşıyor bu noktadan sonra. Kitaplarda bile “sosyal sorumluluk ilkesi” bir paragrafta anlatıyor. O ilke niye var ve uyulmasa ne oluru kimse açıkça konuşmuyor. 1980 darbesi gibi, büyüklerimiz o günleri çok iyi biliyor ancak kimse o günleri konuşmak istemiyor. KGK eğitimlerine izleyici olarak katıldım ve kişisel gözlemimi paylaşayım: Denetçi unvanının meslek mensupları için bröveden farkı yok. Yakada dursun, havası olsun yeter.  SMMM, Dr, KGK Denetçisi, SPK Lisansı Sahibi, Aile Reisi, İki çocuk babası.

Sermaye piyasası gizlilik üstüne kurulsaydı bağımsız denetimin bir anlamı olmazdı. Bağımsız denetimin kalitesini arttırmak için yapılan çalışmalar hiçbir zaman piyasaya sürülmezdi. Paul Sarbanes veya Michael Oxley dünyayı değiştirecek bir kanun için zaman harcamazlardı. Enron yöneticileri cezalandırılmazdı. İnsanların yatırım yaptıkları araçlar denetlenseydi Çiftlikbank saçmalığı asla yaşanmazdı. “Kudüs bizim kırmızı çizgimizdir” diyerek insanların duygularını sömüren ve yatırım aracına döken bir sistem hayatımızda asla yer teşkil edemezdi.

2014 yılından beri insanlar paylaştığım bir fikir var: madem biz menkul yerine gayrımenkul seviyoruz yatırım aracı olarak, inşaat yapan bütün şirketlerin raporları (finansal ve yapı) halka açık olsun. İnsanların ömürleri boyunca biriktirdiği paraları ahlak yoksunu yöneticileri kaptırması bazı ülkelerde borsa yüzünden olur, bizde inşaat sektöründe oluyor. Bunun önüne geçmenin de çok kolay bir yolu var: bu şirketlerin bilgilerini halka açmak. Binalarının sağlam olduğunu iddia eden şirketler aynı zamanda bize yapı test sonuçlarını da açıklasın. Bunu fikrimi anlattığım, ve benim ismini hatırlamadığım, bir akademisyen ise çok rasyonel bir cevap verdi bu konuya: Bir muhasebeci olarak piyasanın sana para kazandıracağı her şeye karşısın.

Karşıyım, sebebim de basit. İnsanların yıllarını tüketip biriktirdikleri tasarrufları sömürülmesi ahlaksızlığın en büyüğüdür. Eğer biri ortaya yatırım aracı ile çıkıyorsa, insanların parasına göz dikiyorsa ve denetimden uzaksa yasaklanmasının kamu faydası olacağına inancım eksilmeden devam ediyor. 

Categories
Denetim-Kurumsal Yönetim

"Kurumsal Şirketlere" kiralık

  • Yönetim Kurulundaki bağımsız üyelerinin bağımsızlık beyanından şüphe etmediğimiz
  • Kanunları hiçbir bahane ile çiğnemeyen
  • İş ve ticaret ahlakı yüksek
  • Bağımsız Denetim ücretini duyuran
  • Politik bağlantılardan uzak
  • Hissedar demokrasisine inancı tam
  • OECD Kurumsal Yönetim İlkelerini zulüm olarak görmeyen

Her şirkete uygun çeşitli büyüklükte ofis ve dükkan çeşitlerimiz mevcuttur.
Eski veya yeni dükkanın, plazanın önündeki ilanın esas anlatmaya çalıştığı hikaye. Bu tabelasında mülk sahibi kurumsallaşmanın önemine vurgu yapmaktadır. Yoksa siz esas anlatılmak isteneni “limited veya anonim şirketlere kiralık” diye mi anladınız?
Elbette halka açık şirketlerin kurumsallığından zerre şüphem yok. Örneğin bağımsız denetim şirketinin bağlı ortaklığının hissedarı müşteri şirkette “bağımsız üye” hatta denetim komitesi üyesi olarak görev alabilir. Bunda kötü niyet aramaya lüzum yok. Aynı şekilde yüzde yirmisi halka açık şirkette üç üyenin abi/abla/kuzen olduğu beş kişilik yönetim kurulunda elbette bağımsız üyeler azınlık hissedarlar tarafından seçilmiştir.

Categories
Denetim-Kurumsal Yönetim

Kaliteli Pasta Tarifi

Gerekli Malzemeler
1 KG son kullanma tarihi geçmiş un
10 adet bozuk yumurta
1 KG şeker, tercihen mısır şurubu
Dışarıdan bakıldığında “niceliksel olarak amma büyük” dedirtmek için 3.kalite kabartma tozu
Dış kaplaması için 1.sınıf şeker hamuru
Yapılışı
Ömründe hiç pasta yapmamış bir ustayı işe alın
Pastayı kendiniz yapın, Google’da çeşit çeşit tarifler var. Beğendiğiniz bir tarifi de kendiniz yazmış gibi mutfağa asın.
Dış kaplamaya çok özen gösterin. Unutmayın ki içi ne kadar bozuk olursa olsun kalitede dış görünüş her şeyden önce gelir.
Pastanızın ne kadar kaliteli olduğunu ispatlamak için de kimsenin akredite etmediği hatta konusunda uzman meslek birlikleri tarafından adı bile anılmayan Uluslararası Pastacılık Konfederasyonundan “Motto Bene!” yazan bir sertifika alıp bunu basına bildirebilirsiniz.
Kaliteli pastanız şimdiden hayırlı olsun.

Categories
Denetim-Kurumsal Yönetim

Denizbank tabi olduğu BDDK yönetmeliklerini ihlal ediyor.

1 Kasım 2006 tarihli, 26333 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mevduat ve Katılım Fonunun Kabulüne, Çeki̇lmesi̇ne ve Zamanaşımına Uğrayan Mevduat, Katılım Fonu, Emanet ve Alacaklara İli̇şki̇n Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeli̇k’in 6.maddesi 1 Kasım 2012 tarihli 28454 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik ile güncellenmişti.

Neydi bu güncellemenin sebebi? Bankaların farklı isimler altında, müşterilerine sormadan kredi mevduat hesapları açması. Tabii bazı bankalar bununla da yetinmeyip kredi kartı gibi ürünleri de müşterinin rızası olmaksızın satmayı görev edinmişti. BDDK Yönetmeliği güncelledi ancak DenizBank isimli kurumun yönetimine haber gitmedi sanırım. Eğer aksi olsaydı 25 Ekim 2017 tarihinde saat 6:03’te DenizBank coşku dolu bir e-posta göndermezdi bana: “Kurtaran Hesabınızı iyi günlerde kullanmanızı dileriz.”

Yıllar önce benden habersiz kredi kartı çıkarttılar, mesajla bildirdiler bir de utanmadan. İptal ettirdim, durmadılar. Benden habersiz kredi mevduat hesabı açtırdılar, heyecan dolu bir SMS göndermişlerdi, kapattım. Sorumlu bir müşteri olarak da uyardım; “Bir daha yaparsanız BDDK’ya şikayet edeceğim, sizden benim onayım olmayan bankacılık ürünü istemiyorum ve sorumluluk da kabul etmiyorum” diye de hem yazılı hem sözlü belirttim. Fıkradaki gibi, bu üç! Artık BDDK’nın Türkiye’deki bankacılığı ve vatandaşları korumaya olan sorumluluğuna ve yetkisine inanarak şikayetimi aktardım. Sürecin nasıl işleyeceğini çok merak ediyorum. İnşallah bu usulsüzlüğe imza atan arkadaşların da tek tek cezalandırıldığını paylaşacağım burada.

Kurtaran Hesap e-postası
Yönetmelik
Yönetmelikte Yapılan Değişiklik

Categories
Denetim-Kurumsal Yönetim

Muhasebe bilgisinin önemsizliği üstüne

Muhasebe sanattır iddiasını kabul etmiyorum; sanat sıkıcıdır, muhasebe değildir. Bazıları ise muhasebeyi sanata benzetmek, onu sıkıcı yapmak istiyor. Vergi beyannamesi, iş kanunu ve noter tasdiği tarafından oluşmuş şeytan üçgeninden de çıkmasına da izin vermek istemiyorlar. TÜRMOB’un Game of Thrones’a dönmüş yapısının da mesleğe hiçbir katkısı yok. Bana inanmıyorsanız KGK’ya bakın. Standartları çeviriyor, muhasebecileri yetkilendiriyor sonra onların hata yapacağı anı kollamak üzere akbaba timsali geziniyor. SPK da kendi denetim yetkisine sınırlar çizdi. Halka açık şirketi denetleme isteyen SPK’dan izin isteyecek, “halka kapalı olsun ben denetleyeyim” diyen KGK’nın kapısını çalacak. Muhasebe mesleğinin sınırlarını çizen 3568 sayılı kanunun 2.maddesinin c. fıkrasının verdiği denetim yetkisini nerede kullanacağımız belli olduysa devam edelim.
“Çok muhasebeci var, kaliteyi arttırmak istiyoruz” diyen akıllı büyüklerimiz var, siz zamanında mesleğe giriş standartlarını yüksek tutmaktan imtina ettiğiniz için bu hale gelmiş olabilir miyiz? Siz daha fazla üye gelsin, daha büyük gücüm olsun diye kavrulurken muhasebe mesleğini yerle bir ettiğinizi bilmiyor muyuz? Maliye Bakanlığından uzatma istemek dışında mesleğin gelişiminde muhasebeci odaları ne yaptı? Tek adamlığa politik olarak karşı olup meslek odalarında tek adamlara şakşakçılık yapanları da pas geçmeyelim lütfen. Sanırım c’den gelen denetim yetkimizi nereden kullanacağımızı hala tespit edemedik. Her şey bir yana hesap planı bilmemenin ve öğretmemenin erdem olduğu günlerdeyiz.
Muhasebeyle denetimin birbirinden ayrı olduğu bir ülkede yaşıyoruz, bazı denetçi arkadaşlar kendilerine muhasebeci deyince mahzunlaşıyor. Devletten gelme muhasebeciler arasında bile görünmeyen bir rütbeleme var. Örneğin emekli hesap uzmanları kendilerini subay, emekli gelir kontrolörlerini astsubay, vergi emekli denetmenlerini uzman çavuş gibi görüyor. Sanırım bu da sadece bizde olabilecek bir durum. KGK da sağolsun bu konuda kendini mutsuz hisseden muhasebecileri “bağımsız denetçiye” dönüştürdü. Ancak ticari bağlar sebebiyle doğal olarak da unvanlar SMMM-BD-KGK BD-Bilirkişi gibi acayip bir hale büründü.
Ülkemizde muhasebecilik mesleğinin gelişimi patinaj çekmeye devam ediyor, aksi gibi de kimsenin yolda kalmış arabadaki koltuğundan inip arabayı yola sokmak için çamura bulaşmaya, omuz vermeye niyeti yok. ABD’nin 1900’lerde nelerden geçtiğini öğrenip aynı sorunları tekrar yaşamaktan kaçınmak yerine bir de biz yaşayalım bakalım, ne olacak göreceğiz noktasındayız. Oysa iyi oluşturulmuş muhasebe çerçevesinin faydasını bir önceki asırda çoktan anlatmışlardı.
“Kapitalizm ve çift kayıtlı defter tutma kesinlikle birbirinden ayrılamaz; birbirleri arasındaki ilişki biçimle içerik arasındakine benzer.” Werner Sombart
“Modern kapitalizmin, günlük ihtiyaçlarımızı karşılayan büyük kârlı işletmelerin, büyük varlığının en evrensel sebebi, mantıklı bir sermaye hesabının standart olarak kullanımıdır.” Max Weber
Ayrıca, muhasebede hazırlanmış kötü bilginin nelere kadir olduğunu (uluslararası ekonomileri yıkabilmek mesela) hatırlatmak için Stiglitz’den küçük bir okuma önerisi:
Stiglitz, J. E. (2010). The Financial Crisis of 2007–8 and its Macroeconomic Consequences. In S. Griffith-Jones, J. A. Ocampo, & J. E. Stiglitz (Eds.), Time for a Visible Hand (pp. 19–50). Oxford, UK: Oxford University Press.

Categories
Denetim-Kurumsal Yönetim

KDV için evrak saymak

Gelir İdaresi Başkanlığı çok güzel bir uygulama yaptı KDV Beyannamesi için; teslimler için düzenlenen evrak sayıları. Vergi kaçağını engellemek için tasarlanmış basit bir kontrol noktasıydı bu. Ortalık birbirine girdi Linkedin’de ve muhasebe forumlarında. Hatta İSMMMO benim dilbilgisini düzelttiğim aşağıdaki duyuruyu yaptı:

Bu uygulama meslek mensuplarımıza yüklenen yeni ve ağır bir yüktür. Sektörler itibari ile; Bir ay içinde düzenlenen binlerce Perakende Satış Fişi, Yolcu Taşıma Bileti ve Faturanın ve diğer belgenin tasnifi ve sayılması zaman kaybına sebep olacaktır.

Benim aklıma takılan soru aslında basit:
Kullandığınız muhasebe programı düzenlediğiniz belge türlerini ve her birine ait adetleri vermiyor mu?
Cevabınızı vermeden önce küçük bir hatırlatma: Sene 2017.