Categories
Blokzincir

SEC vs Ripple

Securities and Exchanges Commission’ın (SEC) Ripple Labs hakkında açtığı soruşturmaya dair bildirimleri.

SEC Charges Ripple and Two Executives with Conducting $1.3 Billion Unregistered Securities Offering

Plaintiff Securities and Exchange Commission (the “SEC”), for its Complaint against Defendants Ripple Labs, Inc. (“Ripple”), Bradley Garlinghouse (“Garlinghouse”), and Christian A. Larsen (“Larsen” and, with Ripple and Garlinghouse, “Defendants”)

Ripple Labs’in konu hakkında açıklaması ve Ripple’ın durumu (XRP)

The SEC’s Attack on Crypto in the United States

XRP hakkında yapılan soruşturma kriptovarlıklar hakkındaki ilk değil. Bugüne kadar SEC birçok kriptovarlık şirketine karşı yürütmeyi durdurma kararı aldı ancak XRP’nin piyasa değeri göz önüne alındığında durum biraz daha farklı.

  1. XRP en değerli üç kriptoparadan biri.
  2. RippleNet‘in çok önemli finans kuruluşları ile ortaklığı var.

Ne oldu da SEC Ripple Labs’e dava açmaya karar verdi?

SEC’in şikayetine göre Ripple; Şirketin kurucu ortağı, yönetim kurulu başkanı ve eski CEO’su Christian Larsen; ve şirketin mevcut CEO’su Bradley Garlinghouse, şirketin işlerini finanse etmek için sermaye topladı. Şikayet, Ripple’ın 2013’ten başlayarak, XRP olarak bilinen dijital varlıkların ABD’deki ve dünyadaki yatırımcılara kayıtsız menkul kıymet teklifinde satılması yoluyla para topladığını iddia ediyor. Ripple’ın ayrıca, emek ve piyasa yapma hizmetleri gibi nakit dışı bedeller karşılığında milyarlarca XRP dağıttığı iddia ediliyor. Şikayete göre, şirketin işini finanse etmek için kullanılan XRP satışlarını yapılandırmaya ve tanıtmaya ek olarak, Larsen ve Garlinghouse, XRP’nin yaklaşık 600 milyon dolarlık kişisel kayıt dışı satışlarını da etkiledi. Şikayet, davalıların, federal menkul kıymetler yasalarının kayıt hükümlerini ihlal ederek XRP tekliflerini ve satışlarını kaydettiremediklerini veya kayıttan herhangi bir muafiyeti karşılayamadıklarını iddia ediyor.

Buna karşılık Ripple Labs’in CEO’su Brad Garlinghouse‘a göre sorunun altında yatan birkaç sebep var:

  1. Bitcoin ve Ether’i döviz olarak kabul eden SEC, XRP’yi yatırım sözleşmesi olarak görüyor ancak Howey testine göre XRP bir yatırım sözleşmesi değildir.
  2. SEC’in daha önce yasakladığı jeton arzlarıyla XRP’nin hiçbir benzerliği yoktur.
  3. Adalet ve Hazine Bakanlıkları XRP’nin bir kur olduğuna karar verdi.
  4. SEC’in şikayeti hukuk dışı. SEC daha önce de yetkilerinin üstüne çıktığı oldu zamanlar ve mahkeme kararıyla düzeltildi durum.

20 Aralık 2020’de $0.44 olan XRP’nin bütün bu gelişmelerden sonraki fiyatı $0.25 seviyesine düştü.

Davanın nasıl sonuçlandığı sadece XRP’nin değil aynı zamanda diğer bütün kriptoparaların da kaderini belli edecek.

Categories
Blokzincir

MODV ama Bankamatikli

Siz hiç stokla ödeme yaptınız mı?

Ya da maddi olmayan duran varlıkla (MODV)?

Hiç olmadı finansal bir varlıkla?

Yukarıdaki üçlü yerine bankamatik kartı ile ödeme yapmayı denediniz mi hiç?

Aşağıdaki gibi bir bankamatik kartı gibi, mesela, yani.

https://bin.bnbstatic.com/static/images/card/bg-home-card.png

Kriptopara borsası Binance tarafından piyasa sürülen Binance Visa Kart kriptopara ile ödeme yapmanızı sağlıyor. Elbette bankamatik kartı olduğu için de stok ve MODV ile yüklemeniz gerekiyor (!?). Parayı bulan Lidyalı hiç bu kadar pişman olmamıştı.

2019 Martta UFRS Yorum Komitesi bir ara gaflete düştü ve kriptoparaları muhasebeleştirirken “Stok” ile “MODV” arasında kaldı, “MODV” olarak tanınmasının uygun olduğuna karar kıldı. Teknolojiye ayak uydurmak isterken teknolojiyi reddetmekti bu yorum. Muhasebe akademisyenlerinden bazıları da niyeyse çok sevdi bu fikri. Yorum Komitesine üç ay sonra gelen paydaş görüşlerine ve değişen akıma rağmen 2020’de “MODV olarak raporlanacak” fikriyle makaleler basıldı. Şunu diyebilirsiniz, “o paydaşın görüşü, Komitenin değil”. Eğer bu görüşler anlam ifade etmeseydi bu kadar detaylı bir şekilde izah edilmezdi Komitenin bizzat kendisi tarafından.

Türk muhasebe literatürünün bir türlü kabul etmediği bir gerçeklik var:

Kriptoparaların nasıl muhasebeleştirilmesi gerektiği (Bunu daha önce de yazdım). Çözüm bulamadınız da “özün önceliğini” de mi unuttunuz? Kriptoparalar özünde bir ödeme nakit benzeridir. Nakit benzeri olduğu için faiz kazancı sağlar, borç vermek için kullanılabilir. Bunun hala neyini kabul etmiyor bazıları anlamıyorum. Gerçeğe uygun sunumu konusunda hala soru işaretleri var diye kolaya kaçıp yıllar öncesinin görüşünü savunmaya gerek yok.

Bazıları istiyor ki fikir sınırları zorlamasın. Bildiği değişmesin. Yeni bir şey öğrenmesin. Teknolojinin alışageldiğimiz sisteme uymasını istiyoruz. Bugüne kadar kullandığımız finansal tabloları, bundan 10/20/100 yıl sonra da aynı biçim ve içerikle raporlamak zorunda mıyız? Kaynağı olmayan bir varlık için mevcut bilançoyu uydurmaya çalışıyorsunuz, yevmiye kaydının borcunu yaparken alacağı elinizde kalıyor. Yorum Komitesinin ilk görüşünden yola çıkıp bastığınız makaleler sadece üç sonra geçerliliğini yitirdi. Koyun çayınızı, bakın ne diyor Yorum Komitesine gelen son eleştiri (sayfa 10):

October 2020 – IFRS Staff Paper – 24D

Categories
Blokzincir

I’m Satoshi Nakamoto!

Categories
Blokzincir

“İkili Opsiyon” ve BTC ile dolandırılmayın

Bitcoin – Avoid Scams

Scamwatch – Don’t be lured into binary options scams

FBI – Binary Options Fraud

SEC – Binary Options Fraud

Biri size büyük yatırımlar sunuyorsa ya da tehdit ediyorsa “he” deyip geçiniz. Hayatınıza kaldığı yerden devam ediniz.

Categories
Blokzincir

Cezam bu olmamalıydı

Linkedin’de son derece masum bir hata yaptım. Kriptopara platforumu Binance’in Akbank paylaşımına yorum yaptım. Ne olduysa ondan sonra oldu. “Bitcoin Binary Trading (İkili Bitcoin Opsiyonu, BBT)” simsarı birçok arkadaş (şu ana kadar 12) beni eklemeye başladı. Bir olasılık, hepsi aynı insan da olabilir. Konuyu nereye getireceklerini bildiğim halde hepsinin bağlantı teklifini kabul ettim.

Bütün konuşmalar klasik bir selamlaşma ile başlıyor. Peşinden “nerelisin, orada hayat nasıl, ne işle meşgulsün” soruları geliyor. İlk üç arkadaşa katlanıp konunun nereye geleceğini bilmeyerek (!) sorulara cevap vermeye başladım. Tam ortamda güzel bir elektrik var derken (Bugün Dudu’yla yaptığımız bir geyiğe ithafen) hop o önemli soru geldi, üçünde de. Sekmedi.

BBTci: Bitcoin'e yatırım yapmak ister misin?
GC: Hayır düşünmüyorum.
BBTci: Yeni şeyler denemek istemez misin?
GC: Hayır.
BBTci: Neden?

Daha sonra baktım olmadı, beni ekleyen her yeni arkadaşa sabit bir mesaj göndermeye başladım. Teşekkür edenler oldu, “neden yeni şeylere açık değilsin? sen nasıl bir yol izliyorsun? senin yatırım tercihlerini anlatır mısın?” soruları ile sabır deneyenler de oldu elbette.

Beni yeni ekleyen arkadaşları tenzih ediyorum. Dolandırıcılık eskiden de vardı da kriptoparalar sağ olsun işi kolaylaştırmış. “Dostum sen bana 1 Bitcoin gönder ben sana haftaya 10 Bitcoin göndereceğim” gibi bir yatırım planın ne kadar saçma olduğunu anlamak için finans uzmanı olmaya gerek yok. (Ben hala bütün pazarlama ağlarını saadet zinciri olarak görüyorum. Siz üyesi/kurucusu olarak farklı bir görüşte olabilirsiniz, sorun değil. Yeter ki insanların tasarruflarını çürütmeyin)

Yeni bağlantılarımın Linkedin paylaşımlarına dayanan gözlemlerimi kısaca belirtmek isterim:

  1. Memnun yatırımcılardan gelen Whatsapp mesajları. 1 BTC yatırıp parasının karşılığını alanların gönderdiği teşekkür mesajları bir türlü bitmiyor. O yazışmaları okuyunca anlıyorsunuz ki Bitcoin ticareti uzmanı arkadaşımız sizden yatırım için gerekli tutarı alıyor, kazancınızla beraber iade ediyor. Asla üzerine konmuyor
  2. Paylaşılan fotoğraflar mutlaka zenginliği ifade ediyor. Lüks arabalar, çanta dolu paralar, deniz/göl/nehir manzaralı Avrupa otellerinde çekilmiş kahvaltılar, çalışma masalarındaki Mac bilgisayarlar. O kadar başarılı yatırımlar yapmışlar ki lüks hayat hiç kesilmeden, hayatlarının her noktasında devam ediyor.
  3. Yahu tabii ki hayatları her başarı öyküsü ile dolu değil. 100% kazancın mümkün olmadığını bilen uzmanlarımız başarısız oldukları günleri anmaktan da çekinmiyor. Motivasyon dolu paylaşımlarla sizi mutlu bir geleceğin bu yatırımlarla mümkün olacağına inandırmak istiyorlar.
  4. Büyük çoğunlukla paylaşımlarını sadece kendileri beğeniyor. İşin daha da ilginci bu kadar başarılı yatırımcıların Linkedin’i yeni keşfetmiş olmaları. Bağlantı sayıları son derece düşük.Bir sebepten dünyanın kurtuluşunu Bitcoin’e bağlıyorlar. Alzheimer için aspirin tavsiye etseler bu kadar şaşırmam.

Bitcoin İkili Opsiyon simsarlığının nereye geldiğini anlamak için küçük bir araştırma dahi yeterli. “Bitcoin scams” diye arattığınızda çıkan haberler, forum paylaşımları işin ciddiyetini gösteriyor. Dolandırıcıların esas kaynağı elindeki tasarrufu bir şekilde zenginliğe çevirme hayali olan insanlar. Buradaki esas sorun ise, insanların hiçbir soru sormadan bu Bitcoin simsarlarının “başarı öykülerine” inanmaları. Binance, eToro, Kraken, Coinbase gibi kriptopara platformları hakkında yapılan yorumların içinde sitelerle ilgili yapılmışları bulmak zor. Bahsi geçen platformların Trustpilot’taki düşük puanların sebebi ikili opsiyon simsarı arkadaşların farklı kullanıcı adları ve birbirine çok benzeyen yorumlarıyla kendilerini överken sitelere verdikleri düşük puanlar. 

Kriptopara gibi güvenilirliği sürekli sorgulanan fakat birçok alanda gelecek vaad eden bir teknolojinin böyle insanların elinde heba olması, toplumun gözünde değerini kaybetmesi gerçekten çok acı. Bütün kriptovarlıklar hakkındaki ilk günkü görüşümden hala vazgeçmedim:

Denetlenmediği sürece hiçbir bir başarısı ve faydası olmayacak toplumlar için.

Categories
Blokzincir

Kriptovarlık Muhasebesi. Neredeyiz?

Elimizdeki mevcut değerler bütünüyle ona hiç uymayan bir kavramı tanımlayıp finansal tablolara yerleştirmeye çalışıyoruz. Uluslararası Muhasebe Standart Kurulunun Yorum Komitesinin iç raporlarını ve muhasebe şirketlerinin görüşlerini okuyorum, haliyle birbirinden çok farklı fikirleri okumamış oluyorsunuz. Muhasebe akademik yazını da olayı aynı pencereden alıyor. Özetlemek gerekirse kriptovarlıkların iki şekilde muhasebeleştirilebileceği görüşü hakim. Blokzincir teknolojisiyle gelen kriptovarlıkların yapısı da bu tanımların dışına çıkıyor.

Nakit veya finansal varlık: Kriptoparalar gerçek anlamda bir nakit değil çünkü merkezi bir otorite tarafından basılmıyor. Merkez Bankalarının veya IMF’nin tanımlarına da uymuyor. Ürün-hizmet fiyatları kriptopara kuruyla da sabitlenmiş olmadığı gibi ödeme amaçlı kullanılsa da kriptopara kuru üstünden bakiyelerin takibinin yapılması çok sık rastlanan bir durum değil. Finansal varlık olarak da değerlendirilmemesinin esas sebebi ise UMS 32’deki finansal varlık tanımına uymaması. Bütün bu farklılıkları göze alan Yorum Komitesi, kriptovarlıkların nakit, nakit benzeri veya finansal olarak muhasebeleştirilmesini reddediyor.

Stok: Faaliyeti gereğince kriptoparayı satmak için elinde tutan tutan bir işletme (örn: aracı kuruluş) için stok olarak değerlendirilebileceği belirtiliyor (UMS 2). Bu standarda göre kriptovarlıkları muhasebeleştiren işletme, bu varlıkları maliyet değeri ile net gerçekleşebilir değerin düşük olanı üzerinden ölçecek.

Maddi Olmayan Varlık: Fiziki yapısının olmaması, nakdi bir değerinin olması ve işletme kontrolünde olması sebebiyle maddi olmayan duran varlık tanımına uyuyor. Hatta Yorum Komitesinin iç raporlarının yazımından, maddi olmayan varlık yaklaşımına yakın olduklarını anlayabilirsiniz.

Buraya kadar okuduklarınız, Eylül 2018 ve Mart 2019 toplantılarından derlenmiş 4A ve 4C numaralı iç raporlardan geliyor. 4C raporunda dikkat çeken esas konu, “alacak” kaydının ne olacağı. Mevcut muhasebe ilkelerine göre bir varlık geçmişteki olayların sonucunda oluşur. Kriptovarlıklar bir grup algoritmanın sonunda oluşuyor fakat bunun için herhangi bir kaynağı dönüştürmeye ihtiyacı yok (Süt > Yoğurt, Dana > Et Ürünleri, İnsan > Yazılım). Muhasebe derslerinin klasiği olan borç-alacak ve muhasebe eşitliklerini sağlayacak bir kaynak hesabına ihtiyaç duyuluyor haliyle. Haziran ve Kasım 2019 tarihli toplantılarının notlarında işler değişmeye başlıyor.

Haziran (12) ve Kasım (12J) notlarında ise Yorum Komitesi görüş talep ettiği konularda kişi ve kurumlardan gelen mektupları destek verdikleri görüşlere göre paylaşıyor. Bir önceki raporda şüpheli yaklaştığı konularda (kriptopara kuruyla fiyatların belirlenmemesi, bakiyelerin takibinde kullanılmaması, sadece ödeme aracı olarak yeterli olmaması) gelen cevaplardan sonra yaklaşımını değiştirmişe benziyor. Kriptovarlıklar için standart hazırlanmasına gerek olduğu düşünenler olduğu gibi nakit varlığı tanımı değişsin diyenler de var.

Bu kadar uzun uzadıysa tartışırken halka açık ve UFRS’ye göre finansal raporlama yapan kaç şirketin finansal tablosunda kriptovarlık kullanımı gözlenmiş? 37. Bu şirketlerin 18’i (%69) “gerçeğe uygun değer değişimi kâr veya zarara yansıtılan varlık” olarak muhasebeleştirmiş. Geri kalan şirketler maddi olmayan varlık veya stok olarak sınıflandırmış. Ayrıca sekiz şirket de jeton ihracı yapmış. Görüş aldıkları bazı muhasebe şirketleri UFRS’ye göre raporlama yapıp jeton ihraç şirket sayısının az olduğunu ve kaynağın ihraç türüne göre özsermaye, finansal yükümlülük, finansal olmayan yükümlülük veya hasılat/kâr olarak muhasebeleştirildiğini belirtiyor.

Geldiğimiz nokta itibariyle kriptovarlıklar UFRS gündemine gitgide daha fazla giriyor. Alışageldiğimiz tanımların, kavramların değişime açık olması gerçeğini de kabullenmemiz gerekiyor. Kriptovarlıklar yüzünden bilançoların, hesapların tekrar sınıflandırılması, raporlama içeriğinin daha kapsamlı hale gelmesi bile söz konusu olabilir. Raporların kronolojik içeriği bize gösteriyor ki 2020 kriptovarlıkların muhasebe, finans, hukuk ve ekonomi dünyalarında yaratacağı etkilerinin daha da artacağını gösteriyor.

Categories
Blokzincir

"Security Token" meselesi

Şu an dünyanın en ünlü blokzincir jetonu (token) Bitcoin (BTC). Geleceğin para birimi olarak hayal edilse de kur oynaklığı sebebiyle altını ikame etmesi (şimdilik) mümkün değil. Bununla beraber finansal piyasaları ilgilendiren başka bir jeton daha var: security token. Türkçesiyle menkul kıymet jetonu (MKJ). Bitcoin, Ripple, Etherium gibi ödeme jetonlarından farklı olarak bir şirkete hissedar olmanızı sağlıyor. MKJ’nin asıl amacı finansal piyasa enstrümanlarının yerine geçmek fakat şu anki mevcut özelliği düşündüğümüzde bütün menkul kıymetlerini kapsamıyor, sadece hisse senedi gibi çalışıyor. Gerekli teknik imkanlar gerçekleştiğinde borç enstrümanı da olarak kullanılması mümkün olabilir. www.stocheck.com veya www.stoscope.com gibi sayfalarda halihazırda MKJ ihracını yapmış/yapacak şirketlerin listesini bulabilirsiniz. Eğer aklınızda burada beğendiğiniz bir MKJ’ye yatırım yapma fikri varsa mutlaka ve mutlaka şirket broşürünü, halka arz bildirisini (varsa yatırımcı bilgilendirme belgelerini) isteyin. Yatırımı yapacağınız ülkedeki MKJ düzenlemelerini, o şirketin tabi olduğu denetim yönetmeliklerini inceleyin. Yoksa uzak durun.

MKJ şirketlerin halka açılmasındaki aracılık masraflarını azaltacak, sermaye piyasa düzenleyiciden (örn: SPK) halka açılma izni alınmaksızın hissedar bulunmasına imkan tanıyacak. Finans teknolojileri şirketlere yeni pazarlar açıyor ancak bu pazarlardaki yatırımcıların korunması gerekliliğini asla kenara atamayız. Bazı yazarların “MKJ sayesinde deregülasyon artacak” mutluluğunu da bu sebeple anlamak imkansızdır. İnsanların tasarruflarını bir yatırıma yönlendirirken veya onu cazibe merkezi yaparken hiçbir güvence verilmemesi sadece saadet zincirlerinin (örn: Titan) önünü açacak. MKJ, sadece Türkiye değil Avrupa Birliği de dahil olmak üzere her ülke tarafından düzenlemelere tabi tutulmuş değil. Bir diğer deyişle Örneğin Danimarka’da MKJ düzenlemesi hala mecliste tartışılıyor ancak Danimarka şirketleri MKJ aracılığı ile yatırımcı bulmaya devam ediyor. Menkul kıymet piyasasının en derin ve iyi çalıştığı ABD’de Securities and Exchanges Commission (SEC) jeton ihracı (initial coin offering, ICO) konusuna uzak kalmadı (bağlantı 1), gerekli düzenlemeleri yaptı (bağlantı 2) hatta yetinmedi sakıncalı gördüklerini işleme kapattı (bağlantı 3).

Bizde ise herhangi bir düzenleme söz konusu değil jeton arz edenler veya alım satımına aracılık edenler için. Türk BitCoin şirketleri güvenlik sayfalarında sadece teknik işlerden bahsediyor. Blokzincirin dağıtık hesap defterine güvenebilirsiniz ancak şirket işlemlerinin denetlenmediğini, finansal yapılarından bi’ haber olduğumuzu da hatırlatmak isterim. Kastelli, İmar Bankası, Titan, Çiftlikbank. Bunların temelde çok benzer bir özelliği var. Hepsi kendini piyasanın üzerinde kazançlar taahhüt ederek kabul ettirdiler. Kimse de bu yapılara dur demedi ve bugüne geldik. SPK konuya el atmadığı sürece de biz haberlerde bunların türevlerini izlemeye devam ederiz.

  1. https://www.sec.gov/ICO
  2. https://www.investor.gov/additional-resources/specialized-resources/spotlight-initial-coin-offerings-digital-assets
  3. https://www.sec.gov/spotlight/cybersecurity-enforcement-actions

Bitirmeden, aklıma gelmişken sorayım: Geleneksel finansal ürünler yüzünden bir krizi yaşadık. MKJ ve diğer jetonlardan kaynaklı olanı ne zaman olacak?

Categories
Blokzincir

Historical BTC and ETH currencies

For those who want/need/wonder/see/archive historical for BTC-USD and/or ETH-USD.

=GOOGLEFINANCE(“CURRENCY:BTCUSD”,”price”,DATE(2013,1,1),DATE(2019,12,31),”daily”)

BTC-USD, from: Nov. 19, 2015, to Dec. 31, 2049

=GOOGLEFINANCE(“CURRENCY:ETHUSD”,”price”,DATE(2013,1,1),DATE(2019,12,31),”daily”)

ETH-USD, from: Oct. 14, 2015, to Dec. 31, 2049