Categories
TFRS-BOBİ

KGK nerede yanlış yapıyor? Başlangıçta.

BOBİ ve Mikro FRS hazırlanırken KGK UFRS’yi kendine kaynak alıyor. Bunu yaparken de kendini “ilke temelli muhasebe standartları” hazırladığına inandırıyor. İşin tehlikeli boyutu da burada başlıyor zaten. “İlke temelli” teriminden ne anladığınız UFRS’yi nasıl kullanacağınızı anlatıyor. Misal UFRS hiç bahsetmiyor iç kontrolden. Ha keza kurumsal yönetime dair verdiği tavsiye de yok. Şirketin sahiplik yapısının yönetimine nasıl etki etmesi gerektiği konusunda da sessiz. Şirketin ürün reçetesini de anlatmıyor. Neden?

Çünkü bunların tamamiyle şirket tarafından yapıldığını varsayıyor. Yani Türkçesiyle, UFRS bir şirketin zaten iç kontrol sistemi olduğunu, bunun düzenli olarak test edilip güncellediğini varsayıyor. Şirketin büyüklüğüne ve ihtiyacına göre yetkilendirmelerin yapıldığını, tepe yönetimin bütün gücü elinde tutmadığını düşünüyor. Hem de sahiplik yapısına rağmen. Türkçesi, raporlama yapan işletme zaten kurumsal yönetimin gereklerini tamamlamıştır.

Bütün bu gereksinimleri göz ardı ettiğinizde yeterli olmayan bir muhasebe programı kullanan, evrakların muhasebeci ofisinde saklayan bir işletmede siz bu düzeni yürütebileceğinizi düşünmek de büyük bir hatadan öteye geçemiyor.

Categories
TFRS-BOBİ

Kripto Para Muhasebesi

Ernst&Young konu hakkında çok güzel bir görüş bildirmiş.

Okumak isteyene

Categories
TFRS-BOBİ

Vaka6 – Şirketin kendi hisselerini satın alması

Halka açık bir şirket olan Duman A.Ş, çalışanlarına prim olarak kendi hisselerini dağıtacaktır. Bunun için piyasa ve itibari değerleri 1₺ olan hisselerinden 15.000 adet almıştır. Bu işlem için 100₺ komisyon ödemiştir. İşlemin kaydı aşağıdaki gibi olacaktır:
509 Hazine Hisseleri (B) 15.000
653 Komisyon Giderleri (B) 100
102 Bankalar (A) 15.100

Kayda ilişkin açıklama

  1. Şirket kendine ortak olamaz, bu yüzden şirketin kendi hisseleri de varlık olarak sınıflandırılamaz.
  2. Tek düzen hesap planında işlemi ifade edebilecek bir hesap yoktur, genel yapısına uygun olarak da 509 kodlu ters sermaye hesabının kullanımı daha uygun olacaktır.
Categories
TFRS-BOBİ

Vaka5 – Çek Cirosu

Duman A.Ş. 60.000 ₺ tutarındaki müşteri çekini tedarikçisine cirolamıştır. Klasik muhasebe yaklaşımına göre yapılması gereken kayıt (320-101), çekin kanuni yapısına sebebiyle TFRS’ye uygun değildir. Çekin işletmeden çıkmış olması nakit benzerlerini azaltmış olsa da Duman A.Ş. tedarikçisi çeki tahsil edemediğinde müteselsil yükümlülüğü mevcuttur. Bu sebeple aşağıdaki kayıtların (tutarlar aynıdır) yapılması daha doğrudur.

B: 126 – Verilen Depozito ve Teminatlar
A: 101 – Alınan Çekler

B: 321 – Borç Senetleri
A: 320 – Satıcılar

Kaynak: Sn. Prof. Dr. Recep Pekdemir’in Çam Sakızı Çoban Armağanı Muhasebeciler için TMS-TFRS Uygulama Rehberi (2008).

Categories
TFRS-BOBİ

Vaka4 – Vadeli Ticari Mal ve Hizmet Satışı

Duman A.Ş. maliyeti 18.000 ₺ olan ticari malı 1 Mart 2019 tarihinde 29.000 ₺ karşılığında satmıştır. Müşteri işletmeyle yapılan sözleşme gereği 10 ay boyunca toplam 8.000 ₺ değerinde düzenli bakım hizmeti sağlayacaktır. İşleme ait KDV oranı %18’dir. Toplam sözleşme bedeli üstünden 2.000 ₺ indirim yapılmıştır. İşlem sözleşmesi gereği:

  • Net işlem bedeli 5 ayda eşit taksitlerle her ayın sonunda tahsil edilecektir.
  • İşlemin nakit bedeli 27.000 ₺’dir.
  • Malların sahipliği ile ilgili önemli risk ve getirileri müşteriye devredilmiştir
  • Duman A.Ş’nin satılan mallar üzerinde yönetim etkinliğini yoktur
  • İşleme bütün taşıma bedelleri müşteri işletmeye aittir.

2019 03 02 – Vadeli Hizmet Satış Örneği

  1. Net işlem bedeli 27.000₺ ticari mal ve hizmet hasılatı olarak kaydedilecek.
  2. Faiz geliri olan 8.000₺ aylar içinde gelir olarak tanınmalı.
  3. Vergisel anlamda farklılık yaratan bir durum olmadığı için vergisel farklara gerek yoktur.
Categories
TFRS-BOBİ

Vaka3 – Ticari Mal ve Hizmet Satışı

Duman A.Ş. maliyeti 18.000 ₺ olan ticari malı 1 Mart 2019 tarihinde 24.000 ₺ karşılığında satmıştır. Müşteri işletmeyle yapılan sözleşme gereği 10 ay boyunca toplam 6.000 ₺ değerinde düzenli bakım hizmeti sağlayacaktır. İşleme ait KDV oranı %18’dir. Toplam sözleşme bedeli üstünden 2.000 ₺ indirim yapılmıştır. İşlem sözleşmesi gereği:

  • Net işlem bedeli nakit olarak tahsil edilmiştir.
  • Malların sahipliği ile ilgili önemli risk ve getirileri müşteriye devredilmiştir
  • Duman A.Ş’nin satılan mallar üzerinde yönetim etkinliğini yoktur
  • İşleme bütün taşıma bedelleri müşteri işletmeye aittir.

2019 02 10 – Hizmet Satış Örneği

Kayıtlara ilişkin aşağıdaki açıklamaları yapmak lazım:

  1. Brüt satış bedeli içinde ticari mal satışının payı yüzde 75, hizmet bedeli yüzde 25’tir.
  2. Aynı oran-orantı indirim sonrası da kullanılmalıdır.
  3. Toplam hizmet bedeli olan 5.400 ₺ eşit paylarla ay sonunda hasılat olarak tanınacaktır.

Categories
TFRS-BOBİ

Vaka2 – Vade Farkıyla Stok Alımı

Duman A.Ş. 1 Şubat 2019 tarihinde aşağıdaki şartlarla ticari mal almıştır:

  1. Nakit bedeli 10.000₺ olan ticari mal, aylık 4.000₺ taksitle 3 aylık vade ile alınmıştır.
  2. Ödemeler her ayın sonunda yapılacaktır.

Yevmiye kayıtlarına ilişkin dosyaya aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

2019 02 03 – Stok Alım Örneği

Kayıtlara ilişkin aşağıdaki açıklamaları yapmak gereklidir:

  1. Faiz gideri 2.000 ₺’dir ancak bütün aylara eşit bölünmesi mümkün değildir.
  2. Faiz giderinin aylara dağıtımı için iç kazanç oranı hesaplanmalıdır.
  3. Ödemeler aylık olarak yapıldığı için faiz gideri azalmaktadır.
  4. Faiz giderinin stoklarda aktifleştirilmesi mümkün olmadığı için faiz doğrudan 660 numaralı hesapta giderleştirilmiştir.
Categories
TFRS-BOBİ

Vaka1 – Satış Gelirleri

Duman Elektronik Hizmetleri Ticaret AŞ, 31 Mart 2019 tarihinde yazılım üyeliği satışına başlamıştır. Yazılımlar uluslararası şirketler tarafından geliştirilmekte olup Duman A.Ş. üyeliğin etkinleştirilmesi için gerekli kartları satmaktadır. Ana şirketin müşteri politikası gereğince, etkinleştirilen yazılımların en geç 24 saat içinde iade edilebilmesi mümkündür. Duman A.Ş. aynı tarihte 10.000 TL + %18 KDV değerinde üyelik kartı satmıştır. Tutarların tamamı önemlidir.

Tarih: 31.03.2019

Diğer Hazır Değerler (B) – 11.800
Kazanılmamış Gelirler (A) – 10.000
Hesaplanan KDV (A) – 1.800

Tarih: 01.04.2019

Kazanılmamış Gelirler (B) – 10.000
Satış Hasılatı (A) – 10.000

Yukarıda gördüğünüz kayıt muhafazakarlığın zirvesinde yapılmıştır. İşlemlerin önemlilik seviyesi ve dönemi göz önüne alındığında elinizde ikinci seçenek daha basittir: Geçmiş deneyimlerinize göre iade tutarını tahmin edebiliyorsanız “Kazanılmamış Gelirleri” daha düşük raporlamanız da mümkündür.

Categories
TFRS-BOBİ

Vakalarla TFRS

Kafamdaki bir proje için gerçekleştireceğim bir seri “Vakalarla TFRS”. Kuruluşundan itibaren TFRS’ye göre raporlama yapmak zorunda olan bir şirketin başından geçenlere kah güleceğiz, kah göz yaşı dökeceğiz.

Yok bir dakika. Bu öyle bir hikaye değil.

Tamam. Bir saniye. Aklıma geldi.

Bir şirketin ilk kuruluşundan itibaren gerçekleştireceği temel işlemleri raporlayacağız. Her bir işlemin finansal tablolara ve vergisel farklara etkisini göstereceğiz tek tek.

Pazar günü başlıyoruz.

Categories
TFRS-BOBİ

Bu seneki finansman gelirlerindeki faiz kalemine dikkat

Ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik durum göz önüne alındığında şirketlerin krizden etkilenmemek için aşağıdaki üç yöntemle birlikte farklı satış politikaları deneyeceği aşikâr.

  1. Reklam giderleri artacak.
  2. İskontolar artacak.
  3. Satış koşulları esnetilecek

Bu üç yöntemin verimli sonuçlanması vergi öncesi kârı olumlu etkileyecek. Ancak muhasebesel anlamda bir sorun yaratıyor üçüncüsü (satış koşulları). Müşterilere sağlanan daha uzun vade hasılat kaleminin içindeki faiz gelirlerinin artışına sebep olacak.

TMS 18 kesin bir çizgiyle hasılatı faizden gelirinden ayırıyordu. TFRS 15’in 60.paragrafı ile başlayan Sözleşmede Önemli Bir Finansman Bileşeninin Varlığı 63.maddede kolaylık sağlıyor şirketlere. Bu kolaylığın faizlerin böylesine yüksek olduğu bir yılda yaratacağı bir sorun var: Brüt kâr. TFRS 15 bu sene yürürlüğe girdiği için geçmiş yıllarla karşılaştırma yapmak istenilen sonuçları vermeyebilir. Bundan 3 yıl sonra TFRS 15’in nasıl bir etki göstermeye başladığını tam olarak anlayacağımızı düşünüyorum.

Diyebilirsiniz ki “finansman gelirlerini hasılata eklesek de gelir tablosunda aşağılarda beyan etsek de kâr aynı”. Doğrudur. O zaman giderleri de ayrıştırma lüzumsuz çünkü kâr aynı. Giderler gibi gelirleri de türlerine göre ayrıştırmak lazım çünkü faaliyete konu olan performansın kendi içerisinde ölçülmesi gerekiyor. Finansal raporlamanın amacı dışında hareket ettiğinizde kısa vadede şirket için yaratılan fayda uzun vadede toplum ve yatırımcı açısından risk unsuru olmaya başlıyor. 

Son olarak. UFRS’yi finansal raporlama çerçevesi yapmak iyi yapıldığı anlamına gelmez. UFRS’yi kendi başına bütün finansal raporlama sorunlarının çözümü olarak ele almak, onda yazan her şeyi esas kabul etmek de raporlama kalitesini olumsuz etkilemektedir. UFRS etkiliğinde sadece şirket temelli etkiler değil aynı zamanda ülkelerin hukuki yapılarının, yatırımcıyı koruyan kanunların da büyük etkisi vardır. IASB’nin de bütün ülkeleri eşit sayıp böylesine anlamsız bir iş yapması da hatayı doğru yapmaz. 

Konuyla ilgili bir hatırlatma: Ve IASB dedi ki: Şişirin brüt kârları!